Giáo phận Đà lạt

Nhà thờ Chính Ṭa Đà lạt

 

Nhà thờ Chính Ṭa Đà Lạt

Địa chỉ :      15, Trần Phú, Đàlạt  ( Bản đồ )

Chánh xứ : Linh mục Phaolô Lê Đức Huân
Phó xứ     : Linh mục Giuse Đinh Tấn Hoài
Phó xứ     : Linh mục Grêgôriô Nguyễn An Phú Đông

Tel

 

E-mail

 

Năm thành lập

 

Bổn Mạng

Đức Maria mẹ Thiên Chúa.

Số giáo dân

 

Giờ lễ

Chúa nhật     :  5:30 - 7:00 - 8:30 - 16:00 - 18:00

Ngày thường :  5:15 - 17:15

Các nhà thờ lân cận :  

Tư liệu :  Lược sử Giáo xứ - H́nh ảnh Giáo xứ 
                95 năm thành lập và phát triển

-  Tin tức sinh hoạt

* Lễ Kính Thánh Cả Giuse – Bổn Mạng GP Đà Lạt (19/3/2016)

* Hiền mẫu Giáo hạt Đà Lạt mừng lễ Thánh Monica (23/8/2015)
* H́nh ảnh Lễ Tiệc Ly tại Nhà thờ Chánh Toà  (17/4/2014)
* H́nh ảnh Lễ Dầu 2014 Tại Nhà Thờ Chánh Ṭa - GP Đà Lạt (16/4/2014)
* H́nh ảnh Đại Lễ Giáng Sinh 2010 Tại Nhà Thờ Chính Ṭa Đalạt

 

Lược sử Giáo xứ Chính Ṭa Đà Lạt

Nhà Thờ Chính Ṭa, dân địa phương thường gọi là nhà thờ Con Gà (v́ trên tháp chuông có cột thu lôi đúc theo h́nh con gà). Nhà Thờ Chính Ṭa được khởi công xây cất từ năm 1931 và hoàn thành năm 1942 với tước hiệu Thánh Nicola Bari, sau được đổi là tước hiệu Đức Maria mẹ Thiên Chúa. H́nh dáng kiến trúc được thiết kế đối xứng theo lối cổ điển, có chiều dài 65m, rộng 14m, tháp chuông cao 47m. Nhà Thờ Chính Ṭa có vị trí rất đẹp, tuy không nh́n thẳng xuống hồ Xuân Hương nhưng v́ tháp chuông cao nên đứng ở vị trí nào dưới bờ hồ cũng đều thấy được tháp chuông này. Cửa chính của nhà thờ hướng thẳng về núi Lang Biang. Phần áp mái được bố trí bằng 70 tấm kính màu (chế tạo từ Pháp) phác họa các hoạt cảnh Tin Mừng và chân dung các thánh, làm cho không gian thánh đường càng thêm uy nghi, huyền ảo. Trên tường, được gắn các bức phù diêu có kích thước 1 x 0.8m do nhà điêu khắc Xuân Thi thực hiện. Khuôn viên nhà thờ có hàng rào bao bọc khép kín. Đây là một công tŕnh kiến trúc đẹp và giá trị. Cũng chính đây là nơi thường xuyên tổ chức các sinh hoạt đạo đức của giáo phận và giáo hạt Dalat.

GIÁO XỨ CHÍNH T̉A DALAT

Cùng với sắc chỉ Ṭa Thánh về việc thiết lập Phẩm trật Giáo Hội tại Việt Nam "Venerabilium Nostrorum" do Đức Thánh Cha Gioan XXIII kư ngày 24 tháng 11 năm 1960, Nhà thờ Giáo xứ Dalat được đặt làm nhà thờ Chính Ṭa Giáo Phận Dalat, danh hiệu thánh Nicôla Bari - về sau được đổi danh hiệu Đức Maria, Mẹ Thiên Chúa.

Nh́n lại quá khứ trên 70 năm của ḿnh, giáo xứ Chính Ṭa Dalat xin mượn một ư trong Thư Chung 1980 của hàng Giáo Phẩm Việt Nam để diễn tả một cách trung thực và đầy tri ân cảm mến tâm t́nh của ḿnh:

. Chúng con cảm mến sâu sắc bàn tay nhân lành của Thiên Chúa đă êm ái và mạnh mẽ hướng dẫn Cộng Đoàn Dân Chúa trên phần đất Dalat thân thương này; chúng con biết ơn công lao của vô vàn tín hữu, của các cộng đoàn tu sĩ nam nữ, các linh mục và nhất là các Đức Giám Mục đă đem hết khả năng, sức lực và nhiệt t́nh tông đồ, với đức tin và ḷng mến, góp phần xây dựng nên giáo xứ Chính Ṭa ngày hôm nay.

Cùng đồng hành với bác sĩ Alexandre Yersin khám phá ra Dalat, có linh mục Robert, thuộc hội Linh Mục Thừa sai Paris (MEP) vào năm 1893. Sau đó đến khoảng năm 1917, linh mục quản lư của MEP tại Viễn đông là Cha Nicolas Couvreur đă đến Dalat, mục đích t́m nơi nghỉ dưỡng cho các giáo sĩ. Chính cha đă xây dựng một Dưỡng viện giáo đồ (Sanatorium-Presbytère), nay là một phần của nhà xứ.

Đến năm 1918, Đức Cha Lucien Mossard, Giám quản Tông Ṭa tại Sàig̣n (1898-1920) đă đặt chân lên Dalat. Theo sổ rửa tội và sổ hôn phối của nhà thờ Dalat c̣n lưu giữ, th́ chính Đức Cha Mossard (Đức Thầy Măo) vào ngày 25-01-1919 đă ban bí tích rửa tội cho một em bé Việt Nam. (sổ rửa tội quyển I, số I). Và cũng chính Người đă làm chứng trong lễ nghi hôn phối cho một đôi bạn người Việt Nam là Martinus Tri và Anna Kéc do cha Francois Demareq cử hành (Sổ hôn phối quyển I, số I). Lễ nghi này được cử hành ngày 13-06-1919. Cũng trong sổ hôn phối này, ở số 2, có ghi cha Isidore Dumortier - sau này là Đức Cha Giám quản Tông Ṭa tại Sàig̣n - cử hành lễ nghi hôn phối cho một đôi bạn khác, vào ngày 29-12-1919. Như thế, có thể nói, hai Đức Cha Lucien Mossard và Isidore Dumortier là những vị tông đồ đầu tiên đă cử hành thánh lễ, ban các bí tích cho các giáo dân Việt Nam đầu tiên tại Dalat này. Với ḷng nhiệt thành tông đồ, với cái nh́n rộng và xa của người mục tử, Đức Cha Mossard đă sớm nhận định vùng đất này sẽ là một mảnh đất ph́ nhiêu để hạt giống Phúc Âm được gieo xuống và trổ sinh hoa trái. Chính nhận định sáng suốt này của người Chủ Chăn đáng kính đă đưa đến quyết định quan trọng và lịch sử của vị thừa kế Người là Đức Cha Quinton, Giám quản Tông Ṭa tại Sài g̣n, khi vào một ngày cuối tháng 4 năm 1920, người đă ban quyết định thành lập giáo sở Dalat và bổ nhiệm linh mục Frédéric Sidot làm cha sở đầu tiên. Ranh giới giáo sở Dalat lúc bấy giờ trải rộng tới Fyan, Fimnom, Dran (tức thành phố Dalat, huyện Lâm Hà, Đức Trọng và Đơn Dương ngày nay). Ngày 10-05-1920, giáo sở Dalat hân hoan đón tiếp cha sở đầu tiên của ḿnh. Một trong những việc làm quan trọng của Cha Sidot là xây dựng ngôi thánh đường. Chiều kích của ngôi nhà thờ này thật khiêm tốn: dài 24m, rộng 7m và cao 5m. Nhà thờ này được gắn liền với cánh bên tả Dưỡng viện Giáo đô đă có từ trước. Cửa chính nhà thờ được cấu trúc theo h́nh ṿng cung nhọn (ogival), được chạm trổ và sơn son thiếp vàng kiểu Á đông. Trên ṿng cung cửa chính, có khắc ḍng chữ bằng tiếng La-tinh: "HIC DOMUS EST DEI" (đây là nhà của Thiên Chúa). Chính Đức Cha Mossard đă gởi tặng ngôi nhà thờ này một quả chuông đúc tại Việt Nam, kỷ vật lưu niệm của thời kỳ Giáo Hội bị cấm cách khoảng thế kỷ XIX, có lẽ được t́m thấy dưới một giếng sâu ở vùng Hóc Môn. Quả chuông này được treo trước tiền đường nhà thờ trong suốt 24 năm và đă bị thất lạc vào năm 1945. Số tín hữu lúc bấy giờ sống rải rác trên địa bàn rộng lớn này ước tính trên dưới độ 200 người.

Chỉ trong ṿng một năm kể từ ngày có cha sở đầu tiên, số người gia nhập đạo tăng dần. Ngôi nhà thờ này trở nên quá bé nhỏ. Ngày 5-7-1922, Đức Cha Quinton ban quyết định cho phép giáo sở Dalat xây dựng một nhà thờ mới rộng răi hơn: rộng 8m, dài 26m, có tháp chuông cao 16m, trên đó có treo 4 quả chuông do hăng Paccard, thuộc tỉnh Savoie chế tạo. Như thế 4 quả chuông này cùng ḍng họ với 2 bộ chuông nổi tiếng là "Savoyarde" tại Vương Cung Thánh Đường Thánh Tâm tại Monmartre và "Jean d'Arc" tại Nhà Thờ Chánh Ṭa Rouen, nước Pháp. Chuông lớn đánh dấu ĐÔ, cân nặng 415kg, đường kính rộng 0.75m, cao 1m. Chuông thứ tư đánh dấu SOL, cân nặng 120kg. Hai chuông này đă được Đức Cha Grangcon làm phép ngày 8-7-1923. Chuông thứ ba đánh dấu FA cân nặng 117kg, do Đức Cha Quinton làm phép ngày 17-2-1924. Ngôi nhà thờ thứ hai này được khánh thành ngày 17-2-1923. Hiện ngôi nhà thờ này không c̣n nữa.

Chỉ 6 năm sau đó, trước t́nh h́nh giáo dân tăng nhanh, cha sở lúc bấy giờ là linh mục Céleste Nicolas, một vị mục tử tài ba lỗi lạc, có tâm hồn đạo đức, thêm đức tính cần cù, can đảm, sáng suốt, đă đệ tŕnh Đức Giám Mục Isidore Dumortier nguyện vọng của họ đạo muốn có ngôi nhà thờ mới, rộng lớn khang trang hơn. Đề án này bắt đầu từ năm 1929. Sau khi nghiên cứu, Đấng bản quyền chấp thuận. Chính Đức Khâm sứ Ṭa Thánh tại Đông Dương và Thái Lan, Đức Cha Colomban Dreyer, đă chủ sự thánh lễ đặt viên đá đầu tiên xây dựng ngôi nhà thờ thứ ba - tức ngôi nhà thờ hiện nay - vào lúc 9 giờ sáng Chúa Nhật 19-7-1931. Việc xây cất này kéo dài 11 năm, từ năm 1931 đến năm 1942, do công sức và ḷng nhiệt thành của cha sở Nicolas, cha quản lư Hội Thừa Sai Paris tại Đông Dương De Coomann, các Ḍng tu nam nữ và đông đảo giáo dân xa gần.

Công tŕnh này chia làm 3 đợt:

Đợt thứ nhất gồm gian cung thánh, hậu tẩm, hai gian cánh. hoàn tất ngày 20-3-1932 và được một vị linh mục truyền giáo ở Lào, là cha Dézavelle về làm phép ngày hôm ấy. Lễ khánh thành được cử hành trọng thể nhằm ngày lễ Phục Sinh 27-3-1932.

Đợt thứ hai gồm việc xây dựng gian ḷng nhà thờ và đặt chân móng cho các tháp chuông.

Đợt thứ ba gồm việc xây dựng tháp chuông chính, hai tháp chuông phụ, cầu thang xoáy trôn ốc, đặt thánh giá trên đỉnh tháp chuông chính và trên cao đặt con gà bằng đồng (14-11-1941) dài 0.66m, cao 0.58m dùng thay mũi tên chỉ hướng gió, cũng có thể là biểu tượng của người Pháp (coq-gaulois), nhưng đúng hơn, chính là biểu tượng gắn liền với Thánh Tông Đồ Phêrô được ghi lại trong Phúc Âm, có ư nhắc nhở mọi người phải biết tỉnh thức và cầu nguyện trong tâm t́nh sám hối và khiêm nhường.

Ngôi nhà thờ dài 65m, rộng 14m, tháp chuông cao 47m. Trong nhà thờ được trang trí bằng 70 tấm kính màu, hiện c̣n ghi tên xưởng chế tạo Louis Balmet, thuộc tỉnh Grenoble, cũng như tên các ân nhân dâng cúng.

Vào lúc 9 giờ 30 sáng ngày áp lễ Noel năm 1941, có nghi thức đặt tượng Đức Mẹ Thánh Tâm (Notre-Dame du Sacré Coeur) trên cửa chính nhà thờ hướng về núi Lang Biang, để xin Mẹ che chở cho việc rao giảng Tin Mừng tại vùng đất Lang Biang này.

Tháng Giêng năm 1942, chuyển 4 quả chuông sang nhà thờ mới và lễ khánh thành nhà thờ được cử hành trọng thể vào ngày Chúa nhật 25-01-1942, do Đức Khâm sứ Ṭa Thánh tại Đông Dương Antonin Drapier và Đức Cha Jean Cassaigne, Giám quản Tông Ṭa tại Sài G̣n, chủ sự nghi lễ bắt đầu từ 5g00 sáng bằng cuộc rước kiệu Ḿnh Thánh Chúa từ Biệt Thự Thánh Tâm về Nhà Thờ mới do Đức Khâm sứ chủ sự, với sự tham dự đông đảo của các linh mục, các cộng đoàn tu sĩ nam nữ, các đoàn thể công giáo, các học sinh thuộc các trường công giáo tại Đàlạt và toàn thể giáo dân. Trước Thánh lễ, Đức Khâm sứ giảng về ư nghĩa ngày lễ khánh thành Nhà thờ với chủ đề " Nhà thờ là biểu tượng của niềm vui và ơn cứu độ". Sau đó, thánh lễ đại triều do Đức Cha Jean Cassaigne cử hành.

Tháng 2-1942, nghi thức làm phép và đặt 14 chặng đàng thánh giá trong nhà thờ. Các bức tượng được khắc chạm bằng h́nh nổi với kích thước chiều ngang 1m, cao 0m80, bằng vật liệu xi măng và sắt, do ông Xuân Thi, một nhà điêu khắc Việt Nam ở Hà Nội thực hiện.

Như thế, từ một giáo sở nhỏ bé trên vùng đất cao nguyên này, khởi đầu với số trên dưới 200 tín hữu sống rải rác khắp nơi, sau hơn 70 năm, hạt giống Phúc Âm đă nảy mầm và phát triển mạnh, trở thành 3 Giáo hạt: Dalat, Đơn Dương và Đức Trọng, với khoảng 40 giáo xứ, giáo sở và trên dưới 50.000 tín hữu. Hiện nay, địa giới của Giáo xứ Chính Ṭa được thu gọn lại trên một phần đất thuộc thành phố Dalat và số tín hữu là 4.500 người.

Giáo xứ Dalat đă lớn mạnh như thế là do ơn Chúa được thể hiện qua t́nh thương và sự chăm sóc của Ṭa Thánh, của các vị Mục Tử, kể từ Đức Cha L. Mossard, I. Dumortier, J. Cassaigne và đặc biệt, từ ngày 24-11-1960, khi Đức Thánh Cha Gioan XXIII bổ nhiệm Đức Cha Simon Ḥa Nguyễn Văn Hiền, Giám quản Tông Ṭa tại Sàig̣n (1955-1960) làm Giám Mục tiên khởi Giáo Phận Dalat. Cùng với thời điểm này, nhà thờ Dalat được chính thức đặt làm nhà thờ Chính Ṭa của Giáo Phận. Trong suốt hơn 13 năm chăm sóc Giáo Phận, Đức Cha Simon Ḥa đă dành cho giáo xứ Chính Ṭa tất cả t́nh thương của người Cha, sự dịu hiền của người Mẹ, sự thông thái của người Thầy. Trọn cuộc đời mục tử của ngài là "rao giảng Chúa Giêsu chịu đóng đinh" (Predicamus Jesum cruxifixum). Người đă an nghỉ trong Chúa ngày 5-9-1973 và mộ ngài được đặt tại cung thánh nhà thờ Chính Ṭa Dalat.

Tiếp nối sự nghiệp tông đồ tại phần đất này, ngày 15-2-1975 Đức Cha Bartôlômêô, Giám đốc và Giáo sư tại Đại Chủng Viện Huế, được Đức Thánh Cha Phaolô VI ban sắc phong làm Giám Mục Giáo Phận Dalat. Sau lễ tấn phong Giám Mục tại Vương Cung Thánh Đường Đức Bà Sàig̣n do Đức Khâm Sứ Ṭa Thánh Henri Lemaitre chủ phong vào ngày 17-03-1975, Đức Cha Bartôlômêo đă về nhậm Giáo Phận Dalat ngày lễ kính thánh Giuse, 19-03. Với khẩu hiệu "Chân lư trong Đức Ái" (Veritas in caritate", Đức Cha chăn dắt Giáo phận và dành sự hiện diện thường xuyên, tâm t́nh ưu ái, ḷng nhiệt thành tông đồ đối với giáo xứ. Hằng năm, Ngài đề ra phương hướng giúp cho toàn thể Giáo xứ sống đạo bằng cách noi gương Mẹ Maria, Vị Bổn Mạng của ḿnh, để xây dựng Giáo xứ dần dần trở nên một cộng đoàn yêu thích cầu nguyện, sống đức tin, tập trung nỗ lực trong các sinh hoạt phụng vụ, chiếu tỏa đức ái bằng lời nói và việc làm, nhằm phục vụ hạnh phúc của mọi người. Đức Cha đă xức dầu cung hiến Nhà Thờ Chính Ṭa trong một lễ nghi long trong sốt sắng với sự tham dự của toàn thể hàng linh mục Giáo Phận, đông đảo ḍng tu nam nữ và giáo dân của nhiều giáo xứ. Lễ nghi xức dầu cung hiến này diễn ra sáng Chủ Nhật 24-04-1983.

Được sự chăn dắt của các Chủ Chăn, người giáo dân Dalat đă sớm ư thức về ơn gọi và chỗ đứng của ḿnh trong Giáo Hội, nỗ lực làm việc tông đồ và góp phần rất xứng đáng trong công việc xây dựng Giáo Xứ và phục vụ xă hội. Ngoài ra, nhiều Ḍng tu nam nữ đă sớm hiện diện trên mảnh đất Dalat này. Có Ḍng đă tới phục vụ từ năm 1919, các tu sĩ đă góp phần rất lớn trong mọi sinh hoạt của Giáo Xứ, đặt biệt trong đời sống cầu nguyện, phụng vụ, dạy giáo lư, giáo dục, bác ái, từ thiện.

Trực tiếp chăm sóc Giáo xứ, từ bước khởi đầu khi Giáo sở được chính thức thành lập vào năm 1920 cho đến nay, năm 1991, có tất cả 8 linh mục quản xứ:

1. Cha Prédéric Sidot (cố Kính), từ 10-05-1920 đến 01-07-1921
2. Cha Céleste Nicolas (cố Vinh) từ 11-07-1921 đến cuối năm 1946
3. Cha Jean Perrin từ 14-07-1946 đến 1948
4. Cha Fernand Parrel từ 22-04-1948 đến 21-05-1961
5. Cha Giuse Phùng Thanh Quang từ 21-05-1961 đến 28-09-1962
6. Cha Giuse Nguyễn Ngà từ 28 09-1962 đến 30-03-1975
7. Cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn từ 01-04-1975 đến 20-06-1991
8. Cha Giuse Vơ Đức Minh từ 20-06-1991 đến nay

Cộng tác mật thiết với các cha xứ để phục vụ Giáo xứ có gần 40 cha phó và nhiều Linh Mục thuộc các ḍng: Chúa Cứu Thế, Vinh Sơn, Phan Sinh, Chúa Giêsu (Tên), Don Bosco, Đại Chủng Viện Dalat, Giáo Hoàng Học Viện thánh Piô X.

Trong số các linh mục đă phục vụ Giáo xứ, có những vị được Ṭa Thánh bổ nhiệm làm Giám Mục như:

1. Đức Cha Giacôbê Nguyễn Văn Mầu, Giám Mục Giao Phận Vĩnh Long.
2. Đức Cha Phaolô Nguyễn Văn Ḥa, Giám Mục Giáo Phận Nha Trang.
3. Đức Cha Phêrô Nguyễn Văn Nhơn, Giám Mục Giáo phận Dalat.

Trong quyển rửa tội số I của Giáo Xứ, tại số thứ tự 537, ngày 12-04-1938 có ghi: Petrus Nguyễn Văn Nhơn, sinh ngày 01-04-1938 đă lănh nhận bí tích rửa tội tại nhà thờ Thánh Nicôla, Dalat. Thật vậy, Đức Giám Mục đương kim Giáo Phận đă sinh ra tại một ngôi nhà kế cận Nhà Thờ Giáo Xứ, rồi lớn lên, rước lễ vỡ ḷng, chịu phép thêm sức, học tṛ giúp lễ, để rồi được Giáo xứ yêu thương, tin tưởng gởi vào chủng viện Sàig̣n năm 1949. Người là chủng sinh đầu tiên của giáo xứ, cũng là người con đầu tiên của giáo xứ đă được Đức Cha Simon Ḥa Nguyễn Văn Hiền truyền chức linh mục cũng tại Nhà Thờ Giáo Xứ, ngày 21-12-1967. Người được Đức Cha Bartôlômêô Nguyễn Sơn Lâm bổ nhiệm làm cha xứ Nhà Thờ Chính Ṭa, kiêm Tổng Đại Diện Giáo Phận từ năm 1975 đến 1991. Thánh lễ tấn phong Giám Mục được cử hành trọng thể ngày thứ Ba 03-12-1991 tại Dalat, nhằm lễ kính thánh Phanxicô Xavier, bổn mạng các xứ truyền giáo. Đây là lễ tấn phong Giám Mục đầu tiên diễn ra trong Giáo Phận Dalat. Khẩu hiệu của Đức Giám Mục đương kim là "Người phải lớn lên" (Illum oportet crescere) thể hiện thao thức và trọn vẹn cuộc đời mục vụ của Người: Rao giảng Chúa Giêsu, làm chứng cho Chúa Giêsu, làm cho nhiều người nhận biết và yêu mến Chúa Giêsu.

Trong chiều hướng này, cũng cần nhắc lại một sự kiện đă xảy ra trong Giáo xứ, là vào đầu tháng 10 năm 1947, có một nữ giáo dân, con cái của giáo xứ, đă nghĩ đến và chọn con đường dâng ḿnh cho Chúa để sống đời tận hiến. Đó là chị Têrêxa Nguyễn Thị Thọ sau này trở nên Mẹ Maria Thánh Thể trong ḍng kín Cát Minh Sàig̣n. Có lẽ đây là khởi điểm cho nhiều ơn gọi tu tŕ phát xuất trong hàng ngũ con cái của Giáo xứ: 11 linh mục, trên 10 tu sĩ nam nữ đă khấn trọn đời và khoảng trên 20 chủng sinh trong chủng viện và các ḍng.

Với niềm tin và nghị lực mới trong tâm t́nh cảm mến tri ân, toàn thể Giáo Xứ Chính Ṭa Dalat muốn chiêm ngắm một cách đặc biệt Vị Bổn Mạng của ḿnh là Đức Trinh Nữ Maria, để cùng với Thánh Nicôla các vị Tông Đồ tiền bối, mỗi người sẽ học với Đức Mẹ, bắt chước Đức Mẹ mà vững bước tiến lên loan báo và làm chứng về Tin Mừng cứu độ cho anh em đồng loại của ḿnh.

Nguon: http://www.simonhoadalat.com/DIAPHAN...uchinhtoa.html

Mời đọc thêm :  [ Giáo xứ Chính Ṭa 95 năm thành lập và phát triển ]


H́nh ảnh nhà thờ Giáo xứ Chính Ṭa Đà Lạt

H́nh ảnh Lễ Dầu 2014 Tại Nhà Thờ Chánh Ṭa - GP Đà Lạt (16/4/2014)

< Nguồn : Website GP Đà Lạt >