Tổng Giáo phận Hà Nội

Nhà thờ Giáo xứ Sở Kiện

 

Nhà thờ Giáo xứ Sở Kiện
Giáo hạt PhuủLư

 

Địa chỉ : Thị trấn Kiện Khê - huyện Thanh Liêm - tỉnh Hà Nam   ( Bản đồ )

Chánh xứ : Linh mục Giuse Mai Xuân Lâm
Phó xứ     : Linh mục Giuse Đào Trọng Thành (12/12/2016)

Tel

 

E-mail

 

Năm thành lập

 

Bổn Mạng

 

Số giáo dân

8000

Giờ lễ

Chúa nhật     : 

Ngày thường :

Các nhà thờ lân cận :   Gh Yên Xá

Tư liệu :  Lược sử Giáo xứ - H́nh ảnh Giáo xứ 
                Sở Kiện trong ḍng thời gian (1862 - 2011)

-  Tin tức sinh hoạt

* Tổng Giáo phận Hà Nội Tạ ơn Chúa về Năm Thánh Ḷng Thương Xót (13/11/2016)
* Thánh lễ đại triều bế mạc Năm Đức Tin tại Trung tâm hành hương Sở Kiện (24/11/2013)
* Trung tâm hành hương Sở Kiện rước kiệu và dâng hoa tôn kính Đức Mẹ (4/5/2013)
* Thánh lễ kỷ niệm 100 năm công đồng Kẻ Sở tại Sở Kiện (10/11/2012) -  Video
* Video: Thánh lễ khai mạc Năm Đức Tin của TGP Hà Nội tại Sở Kiện (08/11/2012)
* Đức TGM Hà Nội thăm mục vụ Trung tâm Hành hương Sở Kiện (15/1/2011)
* Nhà Thờ Sở Kiện Được Nâng Lên Thành Vương Cung Thánh Đường 17/4/2010

 

Lược sử Giáo xứ Sở Kiện

Giáo xứ Sở Kiện nằm ở thị trấn Kiện Khê - huyện Thanh Liêm - tỉnh Hà Nam, cách Ṭa TGM Hà Nội khoảng 70km về phía Nam.

Sở Kiện là một giáo xứ cổ kính, có truyền thống đạo đức và đời sống đức tin khá mạnh mẽ. Nơi đây, nguyên là nhà thờ Chính Ṭa và Ṭa Giám mục của giáo phận Đàng Ngoài.

Ngoài ngôi nhà thờ cổ kính, giáo xứ Sở Kiện c̣n lưu giữ được nhiều di tích xưa của các vị thừa sai truyền giáo ngoại quốc, những ṭa nhà trước đây được dùng làm chủng viện và ṭa giám mục.

Đặc biệt, tại giáo xứ Sở Kiện c̣n lưu giữ được rất nhiều di tích, gông cùm,… của các vị Tử Đạo Việt Nam.

Năm 2008 vừa qua, Đức Tổng Giám Mục Giuse đă chính thức tôn nhà thờ giáo xứ Sở Kiện lên hàng Đền Thánh kính các Thánh Tử Đạo Việt Nam.

Sở Kiện vẫn là một trong các giáo xứ lớn nhất của tổng giáo phận Hà Nội, với khoảng 8000 nhân danh, cư ngụ trong 6 xă thuộc huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam.

Nằm dọc theo sông Đáy, lại được bao bọc bởi dăy núi đá vôi, Sở Kiện không những được chọn làm nơi an toàn nhất để tránh những cuộc bách hại của quân đội triều đ́nh Việt Nam vào thế kỷ 19, mà về sau c̣n được chọn làm trung tâm của địa phận Tây Đàng Ngoài trong hơn 60 năm.

Và để củng cố cho sự lựa chọn này, người ta đă cho xây nhiều cơ sở tại đây, như

Nhà in Ninh Phú được xây với công nghệ cao của châu Âu để in hàng trăm đầu sách (đời cũng như đạo) phục vụ việc truyền giáo từ năm 1868 đến năm 1929.

Năm 1877 Đức cha Puginier đă cho khởi công xây một nhà thờ chính ṭa theo kiểu Gô-tíc (dài 67.2m, rộng 31.2m, cao 23.2m). Nhà thờ này được đánh giá là huy hoàng nhất tại Đông Dương lúc ấy, và được tiếp tục là nhà thờ chính ṭa cho tới năm 1924, khi ṭa giám mục được dời về Hà Nội.

Năm 1897, trường lư đoán được sửa chữa và kiến thiết từ một ngôi nhà mái tranh vách đất thành một đại chủng viện bề thế cho toàn giáo phận Tây Đàng Ngoài, thay thế cho chủng viện Vĩnh Trị đă bị phá hủy năm 1858.­­

Ngoài ra, c̣n có nhiều điểm đáng lưu ư hơn về Sở Kiện như

Năm 1912, Công Đồng Bắc Kỳ lần hai được tổ chức tại Sở Kiện, với sự tham dự của nhiều giám mục và linh mục thừa sai.

Sở Kiện cũng được vinh dự làm chiếc nôi nuôi nấng hai thánh từ đạo (linh mục Phê-rô Trương Văn Thi và thầy giảng Phê-rô Trương Văn Đường) và làm nơi cất giữ nhiều di tích thánh. Nhờ sự điều tra và sưu tầm vừa vất vả vừa khôn khéo của Đức cha Gendreau trong ṿng 10 năm (1873-1883), người ta đă lập được một hồ sơ có giá trị để 27 vị tử đạo được phong chân phước, trong đó có hai cư dân địa phương đă nhắc tới ở trên.

Ngày 17 tháng 12 năm 2008, nhà thờ Sở Kiện đă được Đức Tổng giám mục Giu-se Ngô Quang Kiệt nâng lên thành đền thờ các thánh tử đạo thuộc tổng giáo phận Hà Nội. Một nhà truyền thống cũng đang được xây dựng để cất giữ và trưng bày các thánh tích của các vị tử đạo. Tất cả cơ sở này, cùng với một nhà tĩnh tâm, sẽ làm thành Trung Tâm Hành Hương Sở Kiện.

Với từng ấy sự kiện, Sở Kiện xứng đáng được chọn làm địa điểm khai mạc Năm Thánh kỷ niệm 350 năm thành lập hai giáo phận Đàng Ngoài và Đàng Trong và 50 năm thiết lập hàng giáo phẩm Giáo Hội Công Giáo Việt Nam (2010).

....................

Sở Kiện trong ḍng thời gian (1862 - 2011)

T3, 06/12/2011 - 11:29

Nhà thờ Kẻ Sở *

Nhà thờ Kẻ Sở xưa là Nhà Thờ Chính Ṭa của địa phận Tây Đàng Ngoài (Hà Nội) mang tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm. Khởi công xây dựng vào ngày 25 tháng 10 năm 1877 và khánh thành vào tháng 1 năm 1883, dưới sự chỉ đạo của Đức Cha Puginier Phước (1835 - 1892).

Với kích thước dài 67m20, rộng 31m20, cao 23m20, nhà thờ có 5 ḷng, gồm 9 gian, 4 hàng cột, trần h́nh cung nh́n cao vút theo kiến trúc Gô-tích. Giống như hầu hết các kiến trúc nhà thờ ở tây phương, nhà thờ này cũng có các ô cửa kính màu vẽ các thánh hoặc các sự kiện trong Kinh Thánh. Bàn thờ sơn son thiếp vàng. Vách quanh bàn thờ trang trí bằng gỗ chạm rất tỉ mỉ.

Nhà thờ được xây trên một cái đầm, bên dưới có một nền bằng các phiến gỗ lim. Do nhà thờ quá nặng nên theo ḍng thời gian đă lún dần và lún đều, nay trông như thấp hơn các nhà xung quanh khoảng 1 mét. Khuôn viên xung quanh nhà thờ rộng khoảng 9 hecta.

Ngọn tháp cao 27m, treo bốn quả chuông. Quả lớn nhất nặng 2.461kg, quả nhỏ nhất là 318kg. Vào ngày lễ, người ta phải huy động đến cả chục thanh niên trai tráng đến kéo bốn quả chuông này. Quả chuông lớn được người dân ở đây gọi là chuông "Bồng" (phiên âm từ tiếng Pháp: Bourdon).

Nhà thờ Kẻ Sở nằm cách thị trấn Phủ Lư – tỉnh Hà Nam khoảng 5 km và cách Hà Nội khoảng 65 Km về phía Nam. Mặt tiến nhà thờ có đồng hồ với tiếng chuông điểm giờ, khi chuông vang lên cả thị trấn đều nghe rơ. Trên cung thánh có mộ các Đức cha: Retord Liêu (1803 - 1858), Theurel Chiêu (1829-1868), Puginier Phước (1835 - 1892) và Gendreau Đông (1850 -1935).

Giáo xứ Kẻ Sở ngày nay gọi là Sở Kiện, v́ bao gồm hai làng Sở và làng Kiện hợp lại. Dân làng Sở làm nghề nông nghiệp c̣n dân làng Kiện sống ở thị trấn Kiện Khê, với nghề buôn bán và chẻ đá nung vôi. Ngày này đời sống ở đây đă từng bước đi vào công nghiệp hóa do có nhiều nguồn đầu tư của các nhà máy khai thác đá và xi-măng.

Kẻ Sở xưa kia không những là thủ phủ hành chánh về mặt tôn giáo cho toàn Địa Phận Tây Đàng Ngoài, mà c̣n là một trung tâm văn hóa công giáo cho cả Đàng Ngoài qua hai sinh hoạt độc đáo: Nhà In và Đại Chủng Viện.

Nhà In

Để phục vụ cho việc truyền giáo, các đấng Bề Trên từ khi chọn Kẻ Sở làm nơi đặt Ṭa Giám Mục cho Địa phận Tây Đàng Ngoài đă nghĩ ngay đến việc phải mở một Nhà In. Nhà in này do Đức Cha Puginier Phước, một người có kinh nghiệm về việc ấn loát, lập nên vào năm 1868, thời điểm ngài được đặt làm giám mục phó cho Đức Cha Theurel Chiêu (1829-1868).

Theo lược tính, Nhà In Kẻ Sở từ khi được thành lập đă xuất bản trên 100 đầu sách thuộc đủ loại : học tiếng Pháp, học tiếng La-tinh, triết học, thần học, giáo sử, sách kinh, phụng vụ, Kinh Thánh...Ngoài ra Nhà In c̣n xuất bản các loại sách giáo khoa dùng cho các trường học liên quan đến các bộ môn như: vật lư học, văn chương, văn phạm, toán học, địa lư.

Từ khi có Nhà In, Ṭa Giám Mục Kẻ Sở đă không chỉ sử dụng phương tiện này để truyền bá Tin mừng mà c̣n để phổ biến kho tàng văn hóa và văn minh nhân loại cho dân tộc Việt Nam.

Đại Chủng Viện

Vào năm 1897, Tràng lư đoán Kẻ Sở chính thức được thiết lập để giúp vào việc đào tạo các linh mục cho Địa phận Tây Đàng Ngoài cho đến lúc chuyển lên Hà Nội vào năm 1934. Theo sử liệu th́ vào ngày 31 tháng 3 năm 1935, vẫn c̣n lễ truyền chức cho 6 linh mục, 1 thầy phó tế, 7 phụ phó tế, 20 chức nhỏ và 4 chức cắt tóc. Sau 40 năm hoạt động, Đại chủng viện đă làm tṛn nhiệm vụ cao cả là đào tạo biết bao linh mục và giám mục cho Địa phận Tây Đàng Ngoài nói riêng và cho Giáo Hội tại Việt Nam nói chung.

Sở Kiện hôm nay

Vào những năm 1934 - 1936, Nhà Thờ Chính Ṭa được chuyển lên Hà Nội, nên nhà thờ Sở Kiện không c̣n là Nhà Thờ Chính Ṭa và sau đó chỉ c̣n là nhà thờ của giáo xứ Sở Kiện. Đại Chủng Viện và Ṭa Giám Mục cũng dời về Hà Nội. Sở Kiện không c̣n đóng vai tṛ trung tâm của Tổng Giáo Phận Hà Nội nữa, quần thể Sở Kiện không có ai coi sóc thường xuyên nên xuống cấp theo ḍng thời gian.

Sau này, Nhà thờ Sở Kiện đă được Tổng Giáo Phận cho trùng tu lần đầu vào năm 1990. Vào năm 2008, Đức Tổng Giám Mục Giuse Ngô Quang Kiệt chỉ định Sở Kiện là Trung tâm Hành hương các Thánh Tử Đạo của Tổng Giáo Phận Hà Nội và đệ tŕnh văn thư xin Thánh Bộ Phụng Tự nâng nhà thờ này lên tiểu Vương Cung Thánh Đường.

Năm 2010, kỷ niệm 350 năm truyền giáo và 50 năm thiết lập hàng Giáo phẩm Việt Nam, Sở Kiện đă được chọn là nơi tổ chức Thánh lễ khai mạc Năm Thánh 2010, diễn ra vào ngày 24 tháng 11 năm 2009, một sự kiện đă làm cho Sở Kiện đi vào trang lịch sử hào hùng của Giáo Hội tại Việt Nam.

Tiếp đến, từ ngày 1- 6 tháng 6 năm 2010, tại Trung tâm Sở Kiện đă diễn ra ngày " Hội ngộ linh mục Giáo tỉnh Hà Nội Năm Thánh 2010", quy tụ gần 820 linh mục đến từ 10 giáo phận của Miền Bắc. Sở Kiện tiếp tục trở thành điểm hẹn cho một " cuộc lên đường mới với ḷng nhiệt thành và những dự phóng mục vụ mới được gợi hứng do Chúa Thánh Thần" (trích Kỷ yếu hội ngộ linh mục Giáo tỉnh Hà Nội) của các vị mục tử trong sứ mạng dẫn dắt đoàn chiên của Chúa tiến vào công cuộc truyền giáo mới của Giáo Hội.

Đặc biệt, vào ngày 24 tháng 6 năm 2010, Ṭa Thánh với sắc lệnh của Thánh Bộ Phụng Tự đă nâng nhà thờ Sở Kiện thành tiểu Vương Cung Thánh Đường với tước hiệu Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.

Sau khi nhận được sắc lệnh của Thánh Bộ Phụng Tự, Đức Tổng Giám mục Phêrô Nguyễn Văn Nhơn đă gửi thư ngỏ mời gọi mọi thành phần dân Chúa trong Tổng Giáo phận Hà Nội chung tay góp phần trung tu ngôi nhà thờ tại Trung Tâm Hành Hương Các Thánh Tử Đạo Sở Kiện để xứng đáng cho ngày công bố Tiểu Vương Cung Thánh Đường vào đúng lễ Đức Maria Vô Nhiễm Nguyên Tội (08/12/2011).

Cụ thể, vào ngày Lễ Đức Mẹ Linh Hồn và Xác lên Trời - 15 tháng 8 năm 2011, các giáo xứ và giáo họ trong toàn TGP đă dâng lời cầu nguyện và quyên góp tiền để giúp cho việc trung tu được hoàn thành đúng với thời gian của ngày lễ công bố quyết định của Ṭa Thánh về việc nâng Ngôi Thánh Đường Sở Kiện thành Tiểu Vương Cung Thánh Đường.

Sau khoảng thời gian tám tháng thực hiện việc trùng tu ngôi thánh đường Sở Kiện, việc trùng tu đă hoàn thành giai đoạn I để sẵn sàng cho ngày đại lễ. Những hạng mục đươc trùng tu bao gồm: Trần nhà thờ và tường bên trong nhà thờ được trát và quét sơn màu sáng. Sơn son thiếp vàng các bức họa bằng gỗ và bàn thờ chính. Các cửa kính của nhà thờ được thay bằng kính màu. Bàn thờ tế lễ được làm bằng đá với bức phù điêu "Chúa Giêsu và hai môn đệ Emmaus" bằng đồng được đặt giữa Cung thánh. Hệ thống âm thanh và đèn chiếu sáng cũng đă được lắp đặt hoàn hảo. Công việc cuối cùng là lát lại nền nhà thờ và sắp đặt ghế ngồi đă hoàn thành.

Trong những ngày này, mọi việc chuẩn bị cho ngày đại lễ đă hoàn tất. Các thành phần Dân Chúa trong Tổng Giáo Phận đang hồi hộp chờ đợi đến giờ phút chính thức công bố sắc lệnh của Thánh Bộ Phụng Tự. Thời điểm lịch sử này sẽ diễn ra vào lúc 9 giờ 30 sáng ngày 8 tháng 12 năm 2011, ngày đại lễ kính Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội.

*Tham khảo "25 Giáo phận Việt Nam", Lm Trần Phúc Long.

Nguồn: tonggiaophanhanoi


H́nh ảnh nhà thờ Giáo xứ Sở Kiện

Ngày 23 tháng 10 năm 1877, Đức Cha Puginier khởi công xây dựng nhà thờ Sở Kiện.

Giáo dân góp của góp công xây dựng trong 5 năm 1877-1882.

Nhà thờ dài 67.2m, rộng 31.2m, cao 23.2m.

Nhà thờ mang tước hiệu Đức Maria.

 

Nhà thờ Sở Kiện ngày nay

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Nơi ǵn giữ hài cốt và di tích các Đấng Tử V́ Đạo:

 

 

 

Đức Cha Đông làm phép 4 quả chuông ngày 25 tháng 12 năm 1898

Chuông 1 nặng 2461 kg
Chuông 2 nặng 1281 kg
Chuông 3 nặng 717 kg
Chuông 4 nặng 318 kg

 

Cây đàn đại phong cầm hiếm có tại Việt Nam

 

 

Đức Hồng Y Phaolô Giuse Phạm Đ́nh Tụng cung hiến nhà thờ ngày 5 tháng 12 năm 2002:

 

 

 

Nguồn : Trang tin Cựu Chủng Sinh Huế

 

[Trở về đầu trang ]