Tổng Giáo phận Huế

Nhà thờ Giáo xứ Đông Hà

 

Nhà thờ Giáo xứ Đông Hà
Giáo hạt Quảng Trị

 

Địa chỉ : Lư Thường Kiệt, Phường 5 thị xă Đông Hà, QT  ( Bản đồ )

Chánh xứ : Linh mục Antôn Lê Anh Quốc (4/2019)
Phó xứ     : Linh mục

Tel

 

E-mail

 

Năm thành lập

 

Lễ Bổn Mạng

Thánh Giuse

Số giáo dân

925

Giờ lễ

Chúa nhật     :  6:00   -   16:00

Ngày thường :

Giờ lễ có thể thay đổi theo mùa hay mục vụ của Gx. Xin xác nhận trước  khi đi lễ

Các nhà thờ lân cận :  

Tư liệu :  Lược sử Giáo xứ - H́nh ảnh Giáo xứ 

-  Tin tức sinh hoạt

* Lễ Thánh Gia Thất - Bổn mạng Gia đ́nh Trẻ Giáo xứ Đông Hà (6/1/2013)
* H́nh ảnh Giáng Sinh tại Giáo xứ Đông Hà năm 2010

 

Lược sử Giáo xứ Đông Hà

I. VỊ TRÍ ĐỊA LƯ

Giáo xứ Đông Hà, thuộc Giáo hạt Quảng Trị, nằm trên địa bàn thành phố Đông Hà với 9 phường: Phường 1, 2, 3, 4, 5, Đông Giang, Đông Lễ, Đông Lương và Đông Thanh. Riêng nhà thờ th́ toạ lạc tại một mảnh đất cao, với diện tích 1.993 m2 trên trục đường Lư Thường Kiệt, khu phố 10, phường 5, cách quốc lộ 1A chừng 2km về phía tây, và cách Tòa TGM Huế khoảng 70km về phía tây bắc[1]. Giáo dân phần lớn ở xa nhà thờ, rải rác khắp các phường trong toàn thành phố.

II. NGUỒN GỐC H̀NH THÀNH VÀ QUÁ TR̀NH PHÁT TRIỂN

1- Từ giáo họ với những chứng nhân đức tin thời Văn Thân

Đông Hà là một giáo xứ được thành h́nh vào khoảng thượng bán thế kỷ XX. Thế nhưng trước đó, tại Đông Hà đă có mặt những giáo dân ngay từ thời vua Tự Đức nhà Nguyễn hoặc xa hơn. Bằng chứng là Đông Hà có lăng tử đạo, hiện c̣n tại phường Đông Thanh, nơi chôn cất 60 giáo dân bị quân Văn Thân giết ngày 8-9-1885. Phường này, tọa lạc ở bờ bắc sông Hiếu (sông Đông Hà), cách quốc lộ 1A chừng 2km về phía Tây, ngày xưa mang tên Kẻ Nghĩa, là một giáo họ thuộc Dương Lộc, một giáo xứ nằm phía đông Đông Thanh, bên kia sông Thạch Hăn, cách khoảng 6km.

Lăng Tử đạo Đông Hà

Đến thập niên 1920, Đông Hà vẫn chưa có nơi thờ phượng. Tháng 06-1932, làng Phương Gia[2] (cách Đông Hà khoảng 1 cây số về phía Tây) có một ngôi nhà thờ, với cha Phaolô Lê Quang Tuyến (1932-1941) làm chánh xứ. Từ đó Đông Hà là giáo họ trực thuộc Giáo xứ Phương Gia.

Ngày 28-12-1941 cha Phaolô Phan Đ́nh Bố đến thay thế cha Lê Quang Tuyến. Khi chiến tranh giữa Pháp và Nhật xảy ra, cha Bố phải lánh nạn vào Huế. Cũng từ đây Phương Gia và Đông Hà không c̣n linh mục quản xứ nữa (từ 1945 đến 1947)

2- Thành giáo xứ độc lập rồi bị xóa sổ.

Năm 1948, t́nh h́nh có phần lắng dịu, cha Alexis Phan Đức Sắc từ Thạch Hăn chuyển ra Đông Hà. Ngài đặt viên đá đầu tiên xây cất ngôi nhà thờ tại trục đường 9A thành phố Đông Hà, nay là 68 Trần Hưng Đạo (xem bản đồ). Từ đó Đông Hà đă chính thức trở thành một giáo xứ. Năm 1953, linh mục Louis Valour (cố Hoan), hội Thừa sai Hải ngoại Paris (MEP), đến thay cha Sắc trong trách nhiệm mục vụ.

Cha Valour đă mở trường học, trạm xá, trại trẻ mồ côi… Nhưng tiếc thay, chiến tranh càng lúc càng ác liệt. Ngày 20-2-1966, cố Valour và hai chú giúp lễ đă qua đời trong một lần đi dâng lễ ở họ nhánh Lâm Lang (xe ngài bị vấp ḿn). Cả 3 cha con được an táng trước sân nhà thờ Đông Hà cũ, sau được di dời (dưới thời cha PX. Lê Văn Cao, Quản xứ Đại Lộc) vào nghĩa trang Giáo xứ Trí Bưu, thị xă Quảng Trị[3].

Cha Jean-Baptiste Etcharren, MEP, thay thế cha Valour vào năm 1966, nhưng mùa hè năm 1972, khi chiến tranh lan rộng, cha Etcharren phải vào Phan Thiết, c̣n giáo dân Đông Hà buộc phải sơ tán vào miền Nam. Nhà thờ sau biến cố 1972 chỉ c̣n lại một đống gạch vụn.

Trong thời gian này có cha phó Phaolô Nguyễn Thanh Hoan, gốc Vinh nhập Giáo phận Huế (1965-1972). Năm 1967, với sự cho phép của Đức Tổng Giám mục Philípphê Nguyễn Kim Điền, ngài mở một cô nhi viện và trường tư thục cấp III Đắc Lộ (ngay bên cạnh nhà thờ) để giúp đỡ các em mồ côi nạn nhân chiến tranh và thanh thiếu niên vùng giới tuyến. Năm 1972, ngài di chuyển trường Đắc Lộ và 202 em mồ côi từ Quảng Trị vào B́nh Tuy (bây giờ thuộc huyện Hàm Tân, tỉnh B́nh Thuận), lập làng thiếu nhi Bồ Câu Trắng. Năm 1978, sau khi chính quyền Việt Nam tiếp quản cơ sở trường học và làng thiếu nhi, ngài chuyển sang phụ trách Giáo xứ Bồ Câu Trắng (nay là giáo xứ Thánh Linh), sau đó làm hạt trưởng giáo hạt Hàm Tân rồi được tấn phong Giám mục ngày 14-7-2001.

Kể từ tháng 03-1972 đến tháng 11-1996, 24 năm trường, do chiến tranh kéo dài và chính thể chuyển đổi, Đông Hà và Phương Gia xem như đă xóa tên trong danh sách giáo xứ và giáo họ của Tổng Giáo phận Huế. Giáo dân phải tản mác khắp mọi miền đất nước, kể cả ra hải ngoại.

Năm 1975, tín hữu Đông Hà chỉ có 34 gia đ́nh về lại quê hương sau nhiều năm xa xứ; họ quây quần bên nhau buồn vui lẫn lộn trên đống tro tàn. Sau đó giáo dân đă chung sức dựng được một ngôi nhà thờ tạm cạnh nhà cha sở vốn c̣n sót lại một phần sau chiến cuộc. Nhưng nhà thờ th́ có mà cha sở th́ không!

Đến năm 1985, ngôi nhà thờ tạm bị cơn băo số 8 cuốn đi tất cả, chỉ để lại nền nhà trơ trọi với 3 nấm mộ (của cố Hoan và 2 trẻ giúp lễ) làm chứng tích. Giáo dân Đông Hà một lần nữa bơ vơ. Đă không có cha sở lại chẳng c̣n nhà thờ, nên hàng tuần họ phải tự túc đi tham dự thánh lễ ở các giáo xứ khác trong vùng như Trí Bưu, La Vang, Đại Lộc…

3- Hồi sinh thành giáo xứ và giáo sở (1996)

Ngày 10-11-1996, giáo dân Đông Hà hân hoan tiếp đón Đức Tổng Giám mục Têphanô Nguyễn Như Thể và cha tân Quản xứ Giuse Trần Văn Tuyên (có khi viết là Trần Đức Tuyên), đến để tái lập Đông Hà. Giai đoạn này, cha sở Đông Hà c̣n kiêm nhiệm các giáo họ: Phước Tuyền (Cam Lộ), Khe Sanh, Nam Tây, Hướng Hóa, Dakrông, Bắc Cửa Việt.

Ngày 06-5-1997, UBND tỉnh Quảng Trị chính thức cấp 1.080m2 đất tại số 201 đường Lư Thường Kiệt, khu phố 10, phường 5, thành phố Đông Hà cho giáo xứ. Kể ra khá xa cụm tín hữu! Chỉ mấy ngày sau, một ngôi nhà thờ tạm với mái tôn, kèo sắt, tường phên cót lác mọc lên. Sau này, cha sở Giuse mua thêm đất chung quanh nên tổng cọng diện tích hiện thời là 1.993m2.

Ngày 19-3-1998, toàn thể Giáo xứ Đông Hà lại vui mừng đón Đức Tổng Giám mục Têphanô đến đặt viên đá đầu tiên để xây dựng ngôi thánh đường mới. Hoàn thành năm 1999, nhà thờ có chiều dài 35m, chỗ rộng nhất 22m, tháp chuông cao 29m, nóc mái cao 13m, với Thánh Cả Giuse làm bổn mạng.

Từ năm 2000, các nữ tu Ḍng Mến Thánh Giá Huế đă hiện diện tại Giáo xứ Đông Hà để cộng tác với cha sở và giáo dân trong các công tác mục vụ, ngoài ra cộng đoàn các chị c̣n phụ trách về mặt xă hội: nuôi các trẻ em mồ côi và nghèo khổ.

Từ năm 2002, các giáo họ được trao lại cho cha sở Phước Tuyền, từ đó cha sở Đông Hà chỉ c̣n phụ trách Giáo xứ Đông Hà mà thôi.

Ngày 03-10-2008, giáo xứ lại chào đón một Quản xứ mới, cha Phêrô Phạm Ngọc Hoa (sinh 1957, Linh mục 2000). Cũng từ lúc này, cha sở Đông Hà được giao thêm địa bàn Bắc Cửa Việt.

Ngay sau khi nhận nhiệm sở, cha Phêrô đă bắt tay vào việc tạo thêm cơ sở vật chất như: làm 3 pḥng giáo lư, xây dựng mới đài Đức Mẹ, làm sân để xe, chỉnh trang khuôn viên nhà thờ, trang bị thêm ánh sáng, quạt điện…. Tháng 6-2012, cha Quản xứ tiến hành tu sửa thánh đường: sơn quét lại toàn bộ, nới rộng tiền đường, cắt bỏ hai cánh gà hai bên khiến khuôn viên nhà thờ thêm rộng răi. Đồng thời tạo thêm cây cảnh và vật trang trí cho khuôn viên.

Tháng 8-2017, cha sở cùng bà con giáo dân Đông Hà, đặc biệt là những gia đ́nh tín hữu đang sinh sống tại phường Đông Thanh, cùng đồng ḷng trùng tu lăng Tử đạo tại đó. Đây là nơi an nghỉ của 60 chứng nhân đức tin thời phong trào Văn Thân nổi dậy thảm sát các tín hữu vùng Quảng Trị, trong đó có Đông Thanh (nay thuộc Giáo xứ Đông Hà).

Mặt tiền lăng tử đạo này có 2 câu đối. (đọc từ phải sang trái)

Binh hỏa lạc – xả sanh bảo đạo – nhất tâm kiên thiết thạch.
Chúa ân long – bí thưởng lai tô – thiên cổ trọng vinh bao,

Dịch nghĩa:

Lửa đạn xem thường, bỏ mạng v́ giữ đạo, một ḷng bền sắt đá.
Ơn Chúa tuôn đẫy, thưởng công sống mai ngày, ngàn kiếp rực vinh khen.

Trong quá tŕnh sửa chữa, hai câu đối này vẫn được giữ nguyên nội dung. Sau thời gian trùng tu, đến tháng 10-2017, cha sở Phêrô, cha phó Phaolô, các nữ tu cùng nhiều bà con giáo dân quy tụ đến Lăng tử đạo cử hành nghi thức làm phép, cùng cầu xin Chúa cho con cháu biết noi gương kiên trung của các tiền nhân, can đảm trở nên chứng nhân của Chúa trong thời đại này.

Bên cạnh đó, cha cũng đă không quên xây dựng đời sống tinh thần cho giáo dân như: củng cố lại các hội đoàn, tổ chức các lớp giáo lư một cách có nề nếp và hiệu quả, thiết lập việc chầu Thánh Thể mỗi thứ năm hàng tuần theo phiên của các hội đoàn, thống kê lại số giáo dân trong toàn giáo sở, làm mới sổ gia đ́nh Công giáo[4]. Ngoài ra, ngài c̣n kiêm Giáo xứ Bắc Cửa Việt (chính thức thành lập từ ngày 17-01-2011), và đă củng cố lại Hội đồng Giáo xứ nơi đây cũng như dâng Thánh lễ theo yêu cầu của giáo dân tại đó.

Ngày 27-04-2013, Đức Tổng Giám mục Leopoldo Girelli, đại diện Ṭa thánh bất thường trú tại Việt Nam, viếng thăm giáo xứ Đông Hà, một vinh dự hiếm có cộng đoàn nào được.

Ngày 01-06-2019, với bài sai kư hôm 10-05, Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Chí Linh đă bổ nhiệm cha Antôn Lê Anh Quốc đến làm Quản xứ Đông Hà, thay thế cha Phêrô Phạm Ngọc Hoa đi làm Quản xứ Phường Tây.

Về đến Đông Hà, cha Antôn thấy các pḥng giáo lư dă chiến được làm từ thời cha Phêrô, nay đă quá xập xệ. Ngài kêu gọi giáo dân ủng hộ kinh phí và xoay xở thêm, để sửa sang lại. Nửa cuối tháng 8-2019, công việc sửa sang bắt đầu tiến hành: thay mới các vách ngăn, đóng trần các pḥng học, đóng mới một số bàn cho giáo lư sinh, sơn phết lại các bàn ghế cũ, thay một số quạt và điện chiếu sáng. Đến đầu tháng 9-2019, công việc hoàn tất, các pḥng học sáng sủa khang trang hơn, để kịp thời gian bắt đầu năm học giáo lư mới, niên khóa 2019-2020.

IV. CÁC QUẢN XỨ VÀ PHÓ XỨ

A. Các cha Quản xứ

1- Phaolô Lê Quang Tuyến (1932-1941): Quản xứ Phương Gia.
2- Phaolô Phan Đ́nh Bố (28.12.1941-1945): Quản xứ Phương Gia.
3- Alexis Phan Đức Sắc (1948-1953): Quản xứ Đông Hà tiên khởi.
4- Louis Valour (cố Hoan) (1953-1966).
5- Matthêô Trần Thanh Minh (1957-1958): tạm thay cố Hoan một năm.
6- Jean Baptiste Etcharren (1966-1972).
7- Giuse Trần Văn Tuyên (10.11.1996-30.9.2008)
8- Phêrô Phạm Ngọc Hoa (03.10.2008-5.2019)
9- Antôn Lê Anh Quốc (01.06.2019…..)

B. Các cha phó xứ

1- PX. Lê Văn Cao (1962-1964).
2- Đôminicô Phạm Hữu Thành (1964).
3- Phaolô Nguyễn Thanh Hoan (1965-1972), Giám mục Giáo phận Phan Thiết (2005-2009)
4- Phêrô Hoàng Thái Ân (1967-1969).
5- GB. Lê Văn Hiệp (1968).
6- GB. Nguyễn Văn Thông (1968).
7- Phêrô Lê Đ́nh Khôi (1970).
8- Đaminh Cẩm Nguyễn Đ́nh Cẩm (1970).
9- Têphanô Lê Công Mỹ (1971).
10- Phêrô Huỳnh Văn Nguyên (15.8.2010-25.6.2013)
11- Phaolô Nguyễn Duy Khánh (25.7.2015-10.2016)
12- Batôlômêô Nguyễn Phúc (01.10.2018-10.05.2019)

VI. HOA TRÁI ĐỨC TIN:

a- Nữ tu

1- Cécilia Trần Thị Quỳnh Sa, Ḍng Mến Thánh Giá Bà Rịa
2- Catarina Hoàng Thị Sương Hà, Ḍng Nữ Tỳ Chúa Giêsu Linh mục.

b- Giáo dân

– Từ năm 1975-2001, Giáo xứ Đông Hà gồm toàn thành phố Đông Hà với 9 phường: 293 giáo dân. Ngoài ra, c̣n có 6 giáo họ: Phước Tuyền, Khe Sanh, Nam Tây (Gio Linh), Hướng Hóa, Đakrông, Cửa Việt, với 3.055 giáo dân. Tổng cộng Giáo sở Đông Hà có 3.348 người.

– Từ năm 2002, các giáo họ được trao lại cho cha sở Phước Tuyền, từ đó cha sở Đông Hà chỉ c̣n phụ trách Giáo xứ Đông Hà mà thôi.

– Từ ngày 03-10-2008, cha sở Đông Hà được giao thêm địa bàn Bắc Cửa Việt. Từ ngày 17-01-2011, Giáo xứ Bắc Cửa Việt được thành lập và tách khỏi Giáo xứ Đông Hà nhưng vẫn do cha sở Đông Hà kiêm nhiệm. Số giáo dân Đông Hà (năm 2013): 669 người/204 gia đ́nh và Bắc Cửa Việt: 284 người/59 gia đ́nh.

– Năm 2015: 983 người

– Năm 2019: 571 người / 164 hộ gia đ́nh (thống kê tháng 8/2019 theo chỉ thị của ĐTGM Giuse Nguyễn Chí Linh, dịp chuẩn bị mừng 170 năm thành lập Gp. Huế).

Bên trong nhà thờ Đông Hà

Bị chú :

[1] Toàn thành phố Đông Hà ngày nay nằm trên trục quốc lộ 1A, tại ngă ba khởi đầu quốc lộ 9 ở phía đông đi qua Nam Lào, Đông Hà nằm về phía Nam bên cạnh bờ sông Điếu Ngao (hay Hiếu Giang hay sông Đông Hà). Đông Hà từ sau 1975 đến nay là tỉnh lỵ Quảng Trị, nơi có văn pḥng ṭa hành chánh tỉnh, và là trung tâm kinh tế, văn hóa, chính trị của tỉnh. Cũng kể từ đó, thị xă Quảng Trị cũ (trước 1975) nằm về phía đông cạnh sông Thạch Hăn có diện tích 5,3 km2, nơi có thành cổ Quảng Trị được xây đắp năm 1822 dưới đời vua Minh Mạng, nay chỉ c̣n là di tích lịch sử và là một thị xă nhỏ của tỉnh Quảng Trị mà thôi. Chợ Đông Hà ngày nay vẫn c̣n nằm nguyên vị trí cũ, sát cánh bờ Nam sông Điếu Ngao và quốc lộ I và là khởi đầu quốc lộ 9 đi Nam Lào.

[2] Từ Huế ra, làng Phương Gia cách cầu Đông Hà 1km về hướng Nam bên dưới quốc lộ 1A

[3] Từ năm 1960, Đức Tổng Giám mục GB. Urrutia (Thi), khi được Đức Tổng Giám mục Martinô Ngô Đ́nh Thục kế nhiệm chủ chăn Tổng Giáo phận Huế, đă về nghỉ hưu tại nhà xứ Đông Hà. Ngài ở đây cho đến năm 1972, khi xảy ra biến cố Mùa hè Đỏ lửa.

Về cả 3 vị mục tử ngoại quốc hiến thân cho Tin Mừng tại vùng giới tuyến lửa đạn thời đó, Tiểu sử 101 Thửa sai MEP phục vụ Giáo phận Huế 1850-1975 (Lm Stanislaô Nguyễn Đức Vệ dịch) đă viết như sau: “Tháng 02-1966, cha Louis Valour, gốc du Puy, cháu của ba linh mục ḍng họ Valour, bị chết v́ ḿn nổ. Chính cha Etcharren là người được gọi thay thế ngài trong giáo xứ Đông Hà. Cha Etcharren mời Đức cha Urrutia đến ở đó và Đức cha chấp nhận không do dự. Tuy nhiên Đức cha biết rằng nơi đó chẳng phải sẽ được nghỉ ngơi chút nào. Nhóm anh em tại đây gồm những người trẻ: linh mục và chủng sinh đi thực tập, nên họ hơi rộn ràng và năo trạng khác nhau. Hơn nữa vùng này rất xao động. Các con đường bị đặt ḿn trong hơn một năm rồi. Các cuộc nhả roc-két đă bắt đầu một năm sau đó và trung tâm giáo xứ ở vào nơi đặc biệt nguy hiểm. Hai người bị bắn và khoảng 15 người bị thương ngay trong nhà. Cả cha Valour được chôn cất trước nhà xứ cũng không được miễn trừ khi nằm trong mộ. Trong thời kỳ đó, ba anh em thừa sai người Pháp đă bị giết, đó là các cha Audigou, Cressonnier và Poncet, một người khác là cha Neyroud bị trọng thương, làm cho nhóm thừa sai Pháp bị thu nhỏ lại thành một nhóm rất ít.. Dầu như thế, Đức cha Urrutia vẫn quyết ở lại Đông Hà, làm nhiều việc phục vụ, không ngại đi bộ nhiều cây số để đến trong các họ nhánh”.

[4] Đa phần lúc ấy chưa có sổ gia đ́nh Công giáo, hay nếu có th́ cũng không đầy đủ.

 

Nguồn : Nhóm Biên sử Tổng Giáo phận Huế. (23/9/2019)

 

Xem thêm : [ Lược sử Giáo xứ Đông Hà - Nguồn : JB. LV Huề (*)   ]

Chi tiết bổ sung xin gởi về
giaoxugiaohovietnam@Yahoo.com 


H́nh ảnh nhà thờ Giáo xứ Đông Hà

Vài h́nh ảnh nhà thờ Giáo xứ Đông Hà

 

'

     

 

 

[Trở về đầu trang ]