Giáo Phận Long Xuyên

Nhà thờ Giáo Xứ Đất Hứa

 

Nhà thờ Giáo xứ Đất Hứa
Giáo hạt Rạch Giá

 

Địa chỉ :  Ấp Thạnh Lợi, Hoà Điền, Kiên Lương, KG.  ( Bản đồ )

Chánh xứ : Linh mục Giuse Nguyễn Hải Bằng (2008)
                   nguyenhaibang2210@yahoo.com 

Tel

077.3753.763 – 0129.2792242

E-mail

 

Năm thành lập

1931

Bổn Mạng

 

Số giáo dân

2600

Giờ lễ

Chúa nhật     :

Ngày thường :

Các nhà thờ lân cận :   Gh Cờ Trắng

Tư liệu :  Lược sử Giáo xứ - H́nh ảnh Giáo xứ 
                Video Thánh lễ Kỷ niệm 80 năm thành lập

-  Tin tức sinh hoạt

 

Lược sử Giáo xứ Đất Hứa

8 giờ sáng ngày 2/2/1931 Lễ Dâng Chúa Giêsu Trong Đền Thánh, tàu về đến Ḥa Điền cập bến ở vùng rừng rậm hoang vu thuộc khu vực Nhà thờ Đất Hứa ngày nay… Nếu xem đây là khởi điểm ngày thành hình Họ đạo Đất Hứa, ngày 2/2/2016 sẽ là dịp mừng Ngọc Khánh kỷ niệm 75 năm hiện diện của giáo đoàn.

Nhân dịp này, một người con hậu duệ sinh ra và lớn lên tại địa phương, xin phép giới thiệu vài nét về nguồn gốc Họ đạo Đất Hứa, theo lời kể của các cụ với một phần tư liệu được ghi lại và lưu trữ tại nhà xứ Đất Hứa.

Cha Jean Marie Merdrignac dẫn dắt dân đi tìm Đất Hứa

Người có công lập Họ đạo Đất Hứa là Cha Jean Marie Merdrignac.

Cha sinh ngày 13/06/1875 tại Pháp trong một gia đ́nh Công giáo. Cha thuộc Hội Thừa Sai Ba Lê (Société des Missions Étrangères de Paris - viết tắt là M.E.P).

Cha Merdrignac ở học cùng Đức Cha Marie-Laurent-François-Xavier Cordier tại Nam Vang trước khi thụ phong Linh mục ngày 22/03/1900, và sang Việt Nam tháng 02/1902. Hồi đó Giáo phận Nam Vang gồm cả vùng Hà Tiên, Rạch Giá, Long Xuyên, Cần Thơ ...

Suốt 20 năm, Cha thừa sai đi đây đó gặp gỡ rao giảng Phúc âm và lập nên nhiều giáo họ, trong đó có các họ đạo Hòn Chông, Cù Lao Tây, Cù Lao Dung, Rạch Xâu, Cái Mơn, Trái Tim,… nay thuộc Giáo phận Long Xuyên. Cha thường lui tới ở họ đạo Ba Nam, tỉnh Lục Sơn, Cambodge.

Năm 1922 Cha trở về Nam Vang lập hội Tuần Giáo với sự khuyến khích của Đức Cha Jean-Claude Bouchut.

Khai phá đất sống cho dân

Năm 1926 kinh sáng Rạch Giá – Hà Tiên thông thương, Cha và Phó Tỉnh trưởng Hà Tiên đi tham quan vùng Núi Trầu, Núi Ong, Núi Mây, Núi Còm (Kiên Lương). Ngài nhờ các kỹ sư đi nghiên cứu vùng núi đá này.

Các kỹ sư cho biết đây là vùng núi đá vôi rất tốt như núi đá Càng Long, Sóc Hẹt, … Nếu xây dựng ḷ vôi, ḷ gạch sẽ thu được kết quả tốt, nhất là có sẵn cây tràm làm chất đốt cho ḷ vôi.

Từ đó Cha mong muốn có số dân về đây lập nghiệp trong tương lai v́ vôi và gạch rất cần cho việc xây cất.

Tháng 05/1929 có ông bà “đốc tờ” về vùng Bùi Chu Phát Diệm điều đ́nh với các cha xin một số công nhân qua Phú Quốc để lập hăng Cây Dừa. Đức Cha thấy miền Bắc đông dân mà ít việc, nên Cha xin các Linh mục ngoài đó mộ dân với hợp đồng vào Nam làm việc thời gian từ 3-5 năm.

Cuối năm 1929 tuyển mộ được khoảng 3.000 công nhân, nếu tính cả gia đình nam phụ lăo ấu lên khoảng 4.000 người.

Đầu năm 1930 chia làm hai chuyến tàu chở bà con giáo dân về Phú Quốc và giao cho 02 thầy Nhân và Cử lo về mặt tinh thần.

Tháng 03/1930, bà con đến Phú Quốc khai phá rừng trồng dừa… Ngày nay, nơi đó c̣n mang địa danh là Cây Dừa, bắt nguồn từ sự kiện này.

Tháng 07/1930, chủ hăng hết tiền phát cho dân trồng dừa v́ số tiền lấy từ đất liền ra bị cướp mất. Dân chúng không có tiền cho các nhu cầu tối thiểu, biểu t́nh đ̣i tiền chủ hăng. Cuộc sống của người dân bị đe dọa… Chủ hăng hứa hẹn khất dần nhiều lần mà vẫn không phát tiền. Cha Huệ và thầy Cử phải vào dinh Tỉnh trưởng Hà Tiên để cầu cứu…

Cha Merdrignac và Phó Tỉnh trưởng đôi ba lần ra Phú Quốc gặp chủ hăng điều đ́nh xin rước dân về vùng Núi Trầu khai phá đất rừng để lập nghiệp nhưng chủ hãng vẫn không chấp nhận, bắt lao động lại không trả lương, khiến dân đói khổ làm reo dữ dội. Cha Merdrignac lên Sài G̣n gặp quan Chánh soái Toàn quyền để trình bày t́nh h́nh trên. Toàn quyền ra lệnh cho Tỉnh trưởng Hà Tiên phải can thiệp với chủ hăng trồng dừa ở Phú Quốc…

Vượt biển tiến vào Đất Hứa

Dân được lệnh của Tỉnh trưởng xuống tàu của Cha Merdrignac đến rước, từ 4 giờ chiều hôm đó tàu nhổ neo vượt biển đến 10 giờ đêm th́ tới Hà Tiên. Ở lại Hà Tiên đến 5 giờ sáng hôm sau, tiếp tục hành trình theo đường sông kinh sáng Hà Tiên – Kiên Lương – Tri Tôn - Rạch Giá.

Đúng 8 giờ sáng ngày 2/2/1931 tàu về đến Ḥa Điền cập bến bên bờ sông một vùng đất phèn, nước mặn, rừng rậm hoang vu... thuộc khu vực Nhà thờ Đất Hứa ngày nay.

Bà con sống cảnh màn trời chiếu đất với cái nắng như thiêu đốt của tháng 02/1931. Vùng này lúc đó chỉ có thú rừng, muỗi ṃng, đĩa vắt chứ không có một bóng người. Bà con cứ tưởng tạm ngừng nơi đây để nghỉ ngơi xả hơi …

Sau khi cơm nước xong Cha công bố: “Đây là nơi Cha đưa các con đến để sinh cơ lập nghiệp. Cha khuyên các con đừng nản chí sờn ḷng, dù đây là rừng rậm hoang vu nhưng sẽ là đồng ruộng bao la. Bây giờ các con sẽ tự do khai phá làm ruộng rẫy và các con nhớ rằng: “Ban đầu cực khổ sau mới có ngày vinh quang”.

Cha giảng giải: “Xưa kia Chúa dùng Môisen đưa dân Israel 40 năm trên sa mạc… chịu biết bao nhiêu khổ cực và chiến tranh, chết chóc và các con phải vượt qua biển đỏ để đến nơi Đất Hứa sinh cơ lập nghiệp ở đó. Ngày nay Cha đưa các con vượt biển từ Phú Quốc về đây qua sóng gió… đây là nơi các con lao động tự do và an cư lập nghiệp. Vậy đây cũng là đất hứa của các con đó. Cha sẽ cho xây ḷ vôi, ḷ gạch… Các con sẽ có ruộng rẫy để làm và đốn cây làm củi để bán cho Cha sản xuất vôi gạch, sẽ tăng thêm thu nhập cho gia đ́nh. Chúa sẽ ban phước lành cho các con vượt qua đói khổ và tiến tới thịnh vượng. Các con hăy trông vào núi đá này sẽ nuôi sống mấy đời con cháu của ḿnh.”

Bắt đầu Cha phát gạo cho dân ăn để lo cất lều trại… Giữa cái nắng như thiêu đốt bà con đốn cây tràm che nắng cho gia đ́nh, vợ con. Có hai chiếc ghe chở lương thực và lúa giống về phát cho bà con. Trong đó c̣n có lu hũ, mùng mền, chăn chiếu và các vật dụng gia đ́nh khác.

Bà con chặt phá rừng, cuốc đất, xạ lúa, tỉa lúa... chờ những cơn mưa đầu mùa.

Tháng 05/1931, sau cơn mưa đầu mùa bà con ra ruộng kiểm tra th́ hỡi ôi lúa đă bị chim chuột ăn hết không c̣n. Dân bất măn không tin nơi Cha nữa. Một lần vào lúc 2 giờ đêm bà con kéo nhau đốn tràm bắt cầu, làm bè vượt sông cao bay xa chạy.

Sáng hôm sau Cha báo cho Tỉnh trưởng Hà Tiên đem 2 tàu đi đón các ngă đường để gom dân lại và đưa về đây. Sau đó, Cha giảng là lấy dân này làm gốc để gieo rắt nền tôn giáo trong địa hạt Hà Tiên.

Tháng 08/1932, Đất Hứa chỉ c̣n lại 27 gia đ́nh gồm có tất cả là 124 người v́ dân chúng đă bỏ đi nơi khác để sinh sống.

Cha cất trường học bằng cột cừ cây tràm, lợp mái lá và cho giáo viên dạy con em của các gia đình giáo dân.

Cái cảnh:

Nhà xứ th́ đang xây
Nhà dân th́ phụ bạc bỏ đi…

Cha ngậm ngùi lau nước mắt, Cha đă bỏ ra biết bao kinh phí để rước dân về vùng Đất Hứa và giúp họ vượt qua buổi đầu khó khăn này nhưng Cha vẫn bền chí tiếp tục xây dựng công tŕnh và quê hương Đất Hứa ngày một phát triển ổn định hơn.

Một số bà con người Kinh, Miên, Hoa đến xin Cha đất để làm ăn cư trú. Người Miên th́ làm ruộng, người Hoa làm rẫy, người Việt th́ làm công… Xóm Ḥa Điền ngày càng đông dân hơn.

Tháng 10/1933, Cha kiểm tra thấy mọi mặt của bà con bắt đầu ổn định và phát triển nên Cha cho làm ḷ gạch, ḷ vôi…

Từ những kết quả thực tế, đến năm 1934 dân xin vào đạo 90% dân số Ḥa Điền.

Xây dựng Nhà thờ Đất Hứa

Tháng 10/1934, khởi công xây dựng nhà thờ Họ đạo Đất Hứa và hoàn thành vào tháng 06/1936 (Trong thời gian Cha Nguyễn Trung Quân và Cha Phạm Thanh Nhàn phụ trách họ đạo) ...

Năm 1952, tu sửa nhà thờ do Cha Trần Quang Nghiêm phụ trách bảo trì.

Năm 1965, Cha Phêrô Trần Văn Năng mở rộng hai cánh bên cung thánh, cánh trái dành cho Ca đoàn.

Năm 1969, Cha Giuse Hoàng Thượng Hiền thay toàn bộ rui mè và lợp lại mái ngói.

Năm 1982, Cha Antôn Giang Trung Thu sửa chữa bổ sung nhà thờ một lần nữa.

Ngày 18/06/1993, Đức Giám mục Long Xuyên đặt viên đá đầu tiên xây dựng nhà thờ mới (Cha Giang Trung Thu).

Ngày 27/12/1995, khánh thành nhà thờ mới.

Họ Đạo Đất Hứa Bị Tàn Phá

Tháng 08/1945, sau khi Nhật đảo chánh Pháp, Việt Nam tuyên bố độc lập, thoát ách đô hộ thực dân Pháp. Do chủ trương “lấy ruộng đất để trồng đay” của Nhật, không còn lúa gạo và thực phẩm, nên nạn đói kinh hoàng trong năm Ắt Dậu này làm chết hơn 2 triệu đồng bào miền Bắc.

Mùa Xuân năm 1946 Pháp trở lại tấn công chiếm miền Nam, họ đạo Đất Hứa bị họa lây. Cha Vơ Thành Trinh và Cha Trần Quang Nghiêm cùng bà con giáo dân tổ chức tham gia Việt Minh với “cuộc trường kỳ kháng chiến chống ngoại xâm”.

Theo lời Cha: Thanh niên lên đường ṭng quân giết giặc - Tổ chức Công giáo kháng chiến ra đời...

Tháng 03/1947, giặc Pháp đổ bộ Hòa Điền giết chết 13 người.

Ngày 04/02/1949, Pháp nhảy dù và hải quân bắn chết 133 người, hầu hết là giáo dân (90%), trong đó có Bà Maria Phạm Thị Liễu là Bà Ngoại của người viết. Quân Pháp đốt phá nhà cửa, bắt cha Sở Nguyễn Trung Quân và 5 D́ phước đang giúp xứ đạo…

Tháng 07/1954, đất nước bị chia đôi: miền Bắc với tên gọi Việt Nam Dân Chủ Cộng Ḥa và miền Nam với danh hiệu Việt Nam Cộng Hòa; cuộc chiến tranh huynh đệ tương tàn kéo dài 20 năm cướp đi hằng triệu sinh mạng dân Việt, do ý thức hệ quốc-cộng từ các thế lực ngoại lai.

Ngày 30/04/1975 … Bắc Việt tiến chiếm Nam Việt. Đất nước thống nhất, nhưng lòng người tiếp tục bị phân hóa. Tiếp theo sau đó, giặc Miên Đỏ nổi lên giết hại cả triệu dân Campuchia, và tràn sang các làng biên giới Việt Nam giết chết hằng ngàn dân Việt, trong đó có Họ đạo Đất Hứa bị tàn phá về nhân mạng và tài sản.

Ngày 03/05/1978, giặc Miên Đỏ đốt phá xã Hòa Điền cướp sạch 100%. Giết chết 131 người dân, nhiều đồng bào bị bắt mang đi mất tích, trong đó có một số chị em phụ nữ…

Giặc Miên Đỏ chiếm địa bàn Đất Hứa 3 ngày đêm liền, cho tới khi Sư đoàn 30 từ Minh Hải đến giải tỏa. Nhiều nhà dân bị đốt phá; nhà xứ, nhà d́ phước bị đập phá; Cha Sở, Cha Phó, qúy dì phước cùng với nhiều bà con trong xứ kịp chạy thoát thân, di tản đến tạm cư ở nhiều nơi...

Hơn một sau, bà con lần lượt trở về quê dựng lại mái nhà, sửa sang xóm làng.

Mãi đến năm 1980 nhà xứ, nhà dì phước ở mới được đại trùng tu.

Năm 1999 xây lại núi Đức Mẹ Lộ Đức.

Năm 2001 khu nhà bếp của nhà xứ được xây lại.

Đường ra đất thánh được làm lại khang trang, đài làm lễ… có xe tang đưa tiễn.

Năm 2006 xây dựng lại lễ đài đất thánh.

Năm 2007 xây dựng thêm 3 pḥng giáo lư, nhà trẻ, nhà bếp của d́ phước.

Đất Hứa hôm nay

Trải qua 75 năm, từ một họ đạo Đất Hứa nhỏ bé thuở ban đầu, đến nay năm 2014 Giáo xứ Đất Hứa (Hòa Điền) có trên 3.000 giáo dân; dâng hiến cho Chúa được 6 Linh mục, đặc biệt có Cha Phêrô Lê Văn Kim, nguyên Tổng đại diện Gp Long Xuyên, và Cha Vincentê Võ Văn Thọ, Giáo sư ĐCV Thánh Qúy Gp Cần Thơ; còn có được 12 nữ tu khấn trọn, trong đó có Dì hai Marie Đặng Thị Yến, dòng Chúa Quan Phòng, là chị của người viết.

Năm 1990, Đức Cha Gioan Baotixita Bùi Tuần cho tách Giáo xứ Đất Hứa ra thêm giáo họ Hòa Giang (trên đường đi Kiên Lương) với hơn 2.000 giáo dân, do Cha Phạm Văn Dũng phụ trách xây dựng, và từ đầu năm 2014 do Cha Nguyễn Đình Khuyến quản nhiệm.

Cũng được tách ra từ Gx Đất Hứa, ngày 2/2/2010 Đức Cha Giuse Trần Xuân Tiếu lập thêm giáo họ Cờ Trắng (trên đường đi Hà Tiên) với trên 800 giáo dân, chính thức hoạt động đầu năm 2012 do Cha Giuse Trần Trọng Trí phụ trách, ngày 30/3/2014 Đức Cha Giuse đặt viên đá đầu tiên xây Nhà thờ Đức Mẹ Lộ Đức; và giáo họ hiện giờ có giáo điểm Phú Lợi, huyện Giang Thành, sát biên giới Campuchia, nơi đây có khoảng 300 giáo dân và dự kiến xin thành lập giáo họ Phú Lợi trong năm tới đây.

Dọc theo 2 bên bờ sông từ Kiên Lương đi Hà Tiên qua Giang Thành và cả vùng đất Hà Tiên... còn có hằng chục ngàn người dân chưa được nghe biết Tin Mừng Cứu Chuộc của Chúa Giêsu. Ước mong nơi đây sẽ là vùng Đất Chúa Hứa thật sự cho người dân địa phương.

Giuse Đặng Văn Kiếm

***

CÁC LINH MỤC PHỤC VỤ HỌ ĐẠO ĐẤT HỨA

* CHA SỞ

Tháng 2/1931 Cha Jean Marie Merdrignac

Cha A. Magia (Cha phó)

Tháng 10/1931 Cha Nguyễn Trung Quân

Tháng 6/1934 Cha Phạm Thanh Nhàn

Tháng 5/1935 Cha Lê Đức Trị

Ngày 6/11/1942 Cha Nguyễn Trung Quân (Pháp bắt 2/1949)

Năm 1949-1951 Cha Vơ Thành Trinh (sau 1954 tập kết)

Tháng 7/1951 Cha Trần Quang Nghiêm (sau 1954 tập kết)

Ngày 22/12/1955 Cha Phêrô Nguyễn Văn Liêu

Ngày 30/9/1957 Cha Martino Nguyễn Ngọc Thạch

Ngày 28/11/1962 Cha Phêrô Trần Văn Năng

Ngày 12/12/1968 Cha Giuse Hoàng Thượng Hiền

Ngày 7/11/1975 Cha Antôn Giang Trung Thu

Ngày 2008- Cha Giuse Nguyễn Hải Bằng

* CHA PHÓ

Năm 1976-1990 Cha Giuse Nguyễn Văn Thắng

Năm 2001-2003 Cha Giuse Nguyễn Hải Bằng

Năm 2004-2006 Cha Dominico Đỗ Quốc Túy

Năm 2006-2008 Cha Giuse Nguyễn Hải Bằng (lần 2)

Năm 2012-2014 Cha Giuse Trần Trọng Trí

Nguồn : Trang Web Giáo Phận Long Xuyên (17/8/2015)

 


H́nh ảnh nhà thờ Giáo xứ Đất Hứa

< chưa có >

 

 

 

H́nh ảnh & thông tin  bổ sung xin gởi về
giaoxugiaohovietnam@Yahoo.com 

[Trở về đầu trang ]