Giáo Phận Vinh

Giáo xứ Đồng Lam

 

Khánh thành và làm phép nhà thờ giáo họ Đồng Trấm

Sáng ngày 30/03/2012, hơn 1300 giáo dân giáo họ Đồng Trấm hân hoan đón chào Đức cha Phaolô về chủ sự nghi thức cắt băng khánh thành và làm phép nhà thờ. Từ sáng sớm, đă có đông giáo dân tập trung hai bên tả và hữu ngạn sông Lam, tại bến đ̣ Bại Mọ, để đón chào Đức cha, quư cha và quư khách. Sự kiện trọng đại này đánh dấu quăng thời gian hơn 40 năm mong chờ của giáo dân nơi đây.

“Hơn 40 năm đợi chờ, hôm nay, có những người đă là ông, bà, cố của đoàn con cháu đông đúc và đang hiện diện nơi để thỏa ḷng mong ước bấy lâu nay, nhưng cũng có những người đă không được chứng kiến ngày trọng đại này. Bao khó khăn vất vả v́ cách trở đ̣ giang, rừng núi hiểm trở, nhưng ḷng nhiệt thành với nhà Chúa đă hun đúc nơi quư ông bà và anh chị em một nghị lực phi thường và quyết tâm cao, bất chấp những khó khăn, để sớm có được nơi thờ phượng Chúa. Quả thật, Chúa đă đoái thương dân Người và ban cho cộng đoàn giáo họ chúng ta có được ngày hồng phúc này. Họp nhau nơi đây trong ngày trọng đại này, chúng ta nhớ đến công lao của các bậc cha ông đă anh dũng hy sinh xương máu trong giai đoạn bị cấm cách bách hại, để đến hôm nay kho tàng đức tin nguyên tuyền vẫn được lưu giữ và truyền lại cho thế hệ con em chúng ta. Ngôi nhà thờ mới này là hoa quả đức tin và sự trung kiên của quư ông bà và anh chị em với Giáo Hội. Mỗi người con của giáo họ Đồng Trấm cần biết trân quư những giá trị truyền thống hào hùng của cha ông, để trên cái nền tảng vững chắc đó chúng ta tiếp tục xây dựng giáo họ ngày một lớn mạnh hơn. Và có thể trong một tương lai không xa, Đồng Trấm sẽ được đổi thành một cái tên khác và lănh lấy một sứ vụ mới quan trọng hơn” (Huấn từ của Đức cha Phaolô trong nghi thức cắt băng khánh thành).

Đồng Trấm là tên gọi của một cánh đồng sản xuất của dân cư trong các vùng lân cận, được cha Phêrô Nguyễn Văn Thiện lấy để đặt cho cộng đoàn đức tin nhỏ bé mới được h́nh thành trong giai đoạn từ 1966 đến 1978. Là một trong 8 giáo họ của giáo xứ Quan Lăng, nơi đây hơn 40 năm trước, vào những năm đầu của thập niên 60 thế kỷ trước, chỉ là một vùng đất hoang sơ. Theo chủ trương di dân của Nhà nước, một số hộ gia đ́nh từ giáo họ Hội Phước và Chính Yên đă được chuyển đến đây lập nghiệp và h́nh thành nên một cộng đoàn đức tin nhỏ bé với hơn 200 người.

Nhớ lại những ngày đầu mới đặt chân đến đây, một cụ ông trạc 70 tuổi đă cho tôi h́nh dung được những gian lao vất vả của bà con giáo dân. Rừng núi điệp trùng, cách trở và biệt lập trong chốn thâm sơn cùng cốc. Khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh tế đă đành, nhưng khó khăn về điều kiện xă hội lại càng chất thêm gánh nặng trên đôi vai của cộng đoàn mới được h́nh thành này. Kỳ thị, phân biệt đối xử với giáo dân như là di chứng của năo trạng “b́nh Tây sát tả” thời Văn Thân đă hoành hành dày xéo mảnh đất và con người Dừa Lăng. Lịch sử xứ Dừa đă ghi lại những trang đẫm máu: “Sau sự kiện 20/11/1873 rồi đến Ḥa Ước Nhâm Tuất 15/3/1874, lúc này Văn Thân mới rầm rộ nổi lên, và Giáo phận Vinh bước vào giai đoạn đầy đau thương. Ngày 21/4/1874, Tú Vinh chiêu tập chừng 700 người đốt phá xứ Quan Lăng. Ngày 22/4/1874, một nhóm tách khỏi đoàn đi đốt phá Sớ, số khác lên phá Kẻ Mực và Cây Chanh, lần này có 93 giáo hữu bị giết. Ngày 26/4/1874, người ngoại giáo Kẻ Mực bắt 4 người Công giáo nộp cho phó tổng Ba, có ông Ngân bị giết, 3 người khác được tha. Ngày 28/4, họ bắt được một người con trai của ông Trương nhưng rồi tha cho về và bắt đi t́m cha xứ Khiêm và ông Trương. Ông Trương bị bắt do lời chiêu dụ khoan hồng, cha Khiêm không tin và trốn thoát chui lủi trong rừng với cái đói rét và bệnh tật cùng một số giáo hữu khác. Ngày 18/7/1874 khoảng 1200 tên trong nhóm Văn Thân từ Anh Sơn lên, chúng lục soát rừng rú xung quanh xứ Lạng, phá hết mọi lều trại của giáo hữu trú ẩn, tịch thu đồ đạc và bắt đi 21 người, giết một số, c̣n lại bắt đi t́m cha Khiêm, nhưng họ chỉ tuân lệnh cho qua mà không cố công t́m. Đến 12/8 th́ lính triều đ́nh chiếm phủ Anh Sơn và ra lệnh cấm bách hại giáo hữu theo lệnh của khâm sai Nguyễn Văn Tường, tuân thủ Ḥa Ước Giáp Tuất” (trích Lịch sử xứ Dừa)… cho đến giai đoạn cha Ngọc, cha Thiện, cha Hương… quản xứ Quan Lăng sau này cũng là những thời điểm sự đạo bị đối xử một cách bất công và tàn bạo.

Nhưng chính trong những hoàn cảnh khó khăn ấy mà giáo dân giáo họ Đồng Trấm đă cảm nhận được cách rơ ràng nhất sự quan pḥng đầy t́nh yêu thương của Thiên Chúa. Hơn 40 năm qua, việc thờ phượng Chúa chỉ được diễn ra trong gia đ́nh của một số hộ giáo dân, tuy vậy vẫn không được êm đềm v́ bị nghi kị cấm cách. Có được ngôi nhà thờ và có được bầu khí tự do hành đạo là niềm mong ước cháy bỏng của bà con giáo dân giáo họ Đồng Trấm suốt hơn 40 năm qua. Đến thời cha Phêrô Nguyễn Quyền (1994 – 2006) quản xứ Quan Lăng, mọi thủ tục xin cấp đất xây dựng nhà thờ mới được chính quyền các cấp chấp nhận. Nhưng mọi công việc từ chuẩn bị nguyên vật liệu đến công đoạn cuối chuẩn bị hoàn thiện lại do cha quản xứ Antôn Trần Văn Công (2006 – 2010).

Khởi công xây dựng vào ngày 28/8/2009, sau hơn 9 tháng miệt mài với công việc dưới sự chỉ dẫn nhiệt thành của cha quản xứ Antôn Trần Văn Công, giáo dân giáo họ Đồng Trấm đă sớm hoàn thiện ngôi thánh đường, để hôm nay những người con của Đồng Trấm từ khắp muôn nơi cũng về tụ họp trong ngôi nhà thờ mới mà cất lên bài ca cảm tạ v́ muôn ơn lành Chúa đă thương ban, để cùng nhau hát khúc tri ân v́ bao lo lắng vất vả của những tấm ḷng nhiệt thành đă hy sinh công, của cho công việc xây dựng nhà Chúa.

Đến với Đồng Trấm hôm nay chúng tôi như nghe vang vọng đâu đây lời thơ của người con xứ Dừa viết về quê hương ḿnh:

Man mác ḍng sông man mác trôi
Nghiêng nghiêng đồi băi nắng như cười
Trập trùng núi đá lên biên giới
Lèn vọng về xuôi đón gió xuôi.

Ngày ấy quê em một tháng Mười
Hoa Mân côi thắm thiết ḷng người
Bạt đồi phá núi dân lên núi
Thắp với chông gai một nụ cười.

Ơn Chúa thương ban phép nhiệm mầu
Cuộc đời đổi mới chẳng bao lâu
Núi non sau trước thành thôn xóm
Sỏi đá khô cằn hóa ngọc châu.

Mía cũng theo người lên với núi
Ngô từ bờ băi vượt đồi nương
Hoa lá vườn ai thơ mộng quá
Tiếng chim gù trong nắng yêu thương.

Chỉ tiếc sức dân c̣n bé bỏng
Đường đi lối lại c̣n hoang sơ
Thương đàn em nhỏ chiều mưa rét
Thương mẹ già nua bước vật vờ…

(Lê Liễu, Kể Chuyện Quê Hương)

Giáo họ Đồng Trấm thuộc giáo xứ Quan Lăng, hiện có 1.318 giáo dân, do cha Giuse Phạm Ngọc Quang quản nhiệm. Từ năm 2010, Bề trên giáo phận đă sai cha JB. Nguyễn Đ́nh Thục về làm cha phó Quan Lăng, và ngài đă được phân coi sóc giáo họ Đồng Trấm. Hôm nay, Đức cha Phaolô đă trực tiếp bổ nhiệm cha JB. Nguyễn Đ́nh Thục quản nhiệm giáo họ Đồng Trấm, và trong tương lai sẽ là cha chính xứ Đồng Lam (tên mới của giáo họ Đồng Trấm).

* Nguồn : Web Site  Giáo Phận Vinh

 

 

H́nh ảnh Khánh thành và làm phép nhà thờ giáo họ Đồng Trấm
vài tháng trước khi đổi thành Giáo xứ Đồng Lam

Nguồn : Web Site  Giáo Phận Vinh